Aktualny numer

STOLICA, nr 4 (2311), kwiecień 2018

 

5. Kronika miesiąca

6. Raport o Warszawie – o nieznanych dokumentach z 1939 r., które pokazują, jak hitlerowskie Niemcy przygotowywały się do wojny z Polską, programowo i metodycznie planując atak na ludność cywilną oraz zniszczenie Warszawy

Dokumentacja zawiera przegląd cywilnych schronów i okopów przeciwlotniczych z podziałem na odmiany, jak również zabezpieczeń okien i bram domów. W kręgu zainteresowań autorów raportu znajdowały się warszawskie warunki geologiczne i przepisy budowlane, a przede wszystkim dane dotyczące grubości ścian, konstrukcji stropów, dachów i piwnic, ale z drugiej strony także wyposażenie posterunków ogniowych na strychach budynków albo toreb sanitarnych. Jeśli dodać do tego dane zaczerpnięte z polskich roczników statystycznych […], zaczyna wyłaniać się obraz precyzyjnego przygotowania do ataku na ludność cywilną, nie tylko w celu jej sterroryzowania, ale całkowitego fizycznego wyniszczenia.

8. Wykreować miasto – z Markiem Ostrowskim, przyrodnikiem, varsavianistą, twórcą studiów varsavianistycznych na Uniwersytecie Warszawskim, specjalistą fotografii lotniczej i satelitarnej rozmawia Jan Lipski

,,Gospodarzom i zarządcom miasta brakuje często wiedzy o Warszawie, wyobraźni, wizji i zdolności kreowania. Miasto trzeba bowiem wykreować, a nie tylko nim zarządzać. Tego najczęściej brakuje kandydatom na prezydenta miasta, włodarzom dzielnic i radnym. Oni wiedzą, jak zarządzać w sensie politycznym, wiedzą, jak zdobywać i utrzymywać władzę, natomiast brakuje im często podstawowej wiedzy o mieście, mechanizmach funkcjonowania społeczeństw, wyrozumiałości i fantazji.”

WARSZAWY DROGA DO NIEPODLEGŁOŚCI 1915-1918

14. Budowanie stołeczności. Trudne początki – Grzegorz Mika

15. Kalendarium – Jerzy S. Majewski i Jarosław Zieliński przypominają, czym żyła Warszawa i jej mieszkańcy w kwietniu 1918

20. Przedwojenne gmachy wyższych urzędów państwowych – Jerzy S. Majewski

 Z HISTORIĄ W TLE

28. Wielkanoc 1943 r. – Anna Kuligowska-Korzeniewska

Kiedy w 1943 r. Polacy zasiadali do wielkanocnego stołu, na murach getta pojawiło się hasło „Ginąć z honorem”. Echa tamtych wydarzeń odnajdujemy w dramacie Wielkanoc Stefana Otwinowskiego – choć nie jest to jedynie dramat o powstaniu żydowskim, ale o relacjach polsko-żydowskich. I to nie tylko w okresie ostatniej wojny.

32. Duchy Muranowa – Zofia Mioduszewska

W wyobraźni warszawiaków – oprócz dziejów tzw. dzielnicy północnej i tragicznego losu jej żydowskich mieszkańców – obecna jest także figura żydowskiego ducha, zjawy, wynikająca z interpretowania terenu byłego getta jako miejsca nawiedzonego, obłożonego klątwą. Na ulicach, chodnikach, skwerach Muranowa tworzą się czasem zapadliska […]. W kulturze ludowej zapadliska były miejscem, które wybierały sobie czarty i demony. Miejsc takich nie należało odwiedzać nocą, od zachodu słońca do pierwszego piania koguta.

38. Album rodzinny. Dwa domy przy Pańskiej – Magdalena Stopa opowiada historię Macieja Chwilczyńskiego i jego rodziny

42. Posadzka z kolumny – Katarzyna Dzierzbicka o posadzce kościoła św. Anny w Wilanowie

Pod kopułą kościoła, na przecięciu transeptu i nawy głównej, trzeba było ułożyć 133 łokcie kwadratowe posadzki. Marmur biały pochodził z Włoch, czarny z Francji, czerwony z Belgii, a 49 okrągłych granitowych tafli – z dawnej rzymskiej kolumny. Kontrakt na wykonanie podłogi zawarty został przez hrabiów Potockich z Aleksandrem Sikorskim – fabrykantem wyrobów marmurowych. Według umowy prace miały być zakończone 1 lipca 1861 r.

45. Warszawskie gabinety osobliwości – Mateusz Kaczyński o pierwszych kolekcjach, które pomagały w poznawaniu i rozumieniu świata

49. Basen Morza Śródziemnego opłynąłem wzdłuż i wszerz – z aktorem Kazimierzem Kaczorem o podróżach, Tonym Haliku i o tym, jak zostać żeglarzem, rozmawia Rafał Dajbor

,,Było ciasno, mokro i zimno. Bałtyk nie jest morzem przyjaznym dla żeglarzy. Mimo to któregoś poranka, kiedy zziębnięty, przemoczony i niedospany siedziałem na pokładzie podczas świtowej wachty, poczułem, że jestem w świecie, w którym chcę być. Śmieję się, że mam chyba w sobie nieuświadomiony masochizm, skoro właśnie w tej chwili zdałem sobie sprawę, że chcę być żeglarzem.”

KULTURA

52. Notatnik warszawski i rozmaitości kulturalne

54. Karnet teatralny: Przede wszystkim trwać – Tomasz Miłkowski

W tym ważnym momencie, kiedy 50. rocznica wydarzeń marcowych domaga się poważnej refleksji, Żydowski przygotował imponujący program zdarzeń nawiązujących do Marca ‘68. Jednym z nich był zwrot do patronki teatru. Gołda Tencer sama przygotowała scenariusz, oparty na monodramie Henryka Grynberga Mój teatr. Do projektu zdołała pozyskać Joannę Szczepkowską, wspaniałą aktorkę bez własnego domu teatralnego w Warszawie […].

56. Stolica czyta – Paweł Dunin-Wąsowicz o książkach, które warto przeczytać

58. Weekend dwa kroki stąd – zachęcamy do odkrywania Mazowsza z projektem Slow Road Mazovia Edition

Ideą akcji Slow Road jest promocja podróżowania w stylu slow – jak najczęstszego uciekania z miasta, delektowania się regionalnymi produktami, poznawania lokalnych tradycji, relaksu z dala od wielkomiejskiego hałasu. Przedsięwzięcie łączy magiczne miejsca z najpiękniejszymi drogami w Polsce, by w efekcie stworzyć ogólnopolską mapę umożliwiającą zaplanowanie podróży w stylu slow.

60. Z warszawskiego podwórka: Stołeczni Społeczni – Marzanna de Latour o animatorach działających w stołecznych dzielnicach

62. Małe muzea, ciekawe miejsca: polskie diabły w polskim Przedpieklu – Katarzyna Radzimirska

Zapraszamy do królestwa polskiego diabła. Nie tego złego, który dręczy i zrzuca grzeszników do piekła, tylko naszego rodzimego – ludowego, wielokrotnie opisywanego w literaturze. Nasz diabeł jest sprytny, rubaszny, zadziorny i… wzbudza czasami sympatię.

64. Mowa z Grochowa. Rekąstrukcja – Przemysław Śmiech

66. Refleksje nadwiślańskie. Hiszpański przypadek na Powiślu – Jacek Fedorowicz

67. Z notatnika miastoluba. Centrum nauki, wiedzy, sztuki i widoku – Maria Terlecka

68. Zwierzę w mieście. ,,A niech się chowią!” – Arkadiusz Szaraniec

Kaczory pysznią się feerią barw godowych, samiczki – choć o wiele skromniejsze – urzekają smukłą i delikatną sylwetką. Między nimi uwija się tylko jedna kaczka karolinka. Niewiele się różni od pozostałych, natomiast jedyny w tym gronie kaczor „karolinek” (oczywiście o imieniu Karol) jest o wiele większy i całkowicie inny niż konkurenci. Karol „startuje” tylko do pań mandarynek, a one stanowczo odrzucają jego awanse. Tak się dzieje już od kilku lat – to przedziwny, niespełniony romans z Łazienkami w tle.

69. Stolica pisała w kwietniu

70. Warszawa na starej fotografii. Spichrze na Rybakach – Jarosław Zieliński

Do kupienia min. w: 
Empikach, salonikach i kioskach – Ruch, Garmond, Kolporter,
Placówkach Poczty Polskiej,
Domu Spotkań z Historią ul. Karowa 20 (także archiwalne numery),
Księgarni MDM ul. Piękna 31/37,
Księgarni Warszawskiej ul. Zielna 39 – budynek PAST-y (także archiwalne numery),
Księgarni Naukowej al. Solidarności 83/89,
Księgarni im. Bolesława Prusa ul. Krakowskie Przedmieście 7,
Księgarni Serenissima w Centrum Sztuki Współczesnej i Muzeum Narodowym,
Księgarni im. K.K. Baczyńskiego ul. Żeromskiego 81,
Księgarni Eureka ul. Francuska 15,
Antykwariacie “Książka dla każdego” BUW,
Antykwariacie “Warszawa” ul. Ludwika Narbutta 41/43, m. 35,
Antykwariacie “Gryf” ul. Dąbrowskiego 71 (także archiwalne numery),
Bibliomania ul. Solec 103.

Komentarze są wyłączone.